перакладаю беларускую кірыліцу ў лацінку: класічную, або паводле інструкцый для геаграфічных назваў 2000 і 2023 гадоў. бясплатна, без рэгістрацыі, проста пры ўводзе.
беларуская лацінка (łacinka) — гэта беларускі алфавіт на аснове лацінскіх літар. ім пісалі побач з кірыліцай з XVI стагоддзя; лацінкай выходзілі «Мужыцкая праўда» Каліноўскага і першыя гады «Нашай Нівы», ёю карысталіся Багушэвіч, Купала і Колас. сучасны выгляд — з літарамі ł, ŭ, č, š, ž і мяккімі ś, ź, ć, ń — алфавіт набыў у першай трэці XX стагоддзя.
сёння лацінкай пішуць у выданнях і на шыльдах, ёю афармлялі назвы станцый мінскага метро і дарожныя ўказальнікі, яе выкарыстоўваюць музыкі і дызайнеры. гэты канвертар (лацінізатар) робіць транслітарацыю кірыліцы ў лацінку аўтаматычна і ўлічвае кантэкст: мяккасць перад ь, ётаванне пасля галосных, паводзіны л перад е, ё, і, ю, я.
традыцыйны беларускі лацінскі алфавіт. л перадаецца як ł перад цвёрдымі і як l перад е, ё, і, ю, я, ь; ў — ŭ; шыпячыя — č, š, ž; мяккія зь, сь, ць, нь — ź, ś, ć, ń; г — h, х — ch.
«інструкцыя па транслітарацыі геаграфічных назваў рэспублікі беларусь літарамі лацінскага алфавіта», зацверджаная ў 2000 годзе. у 2013 годзе яе рэкамендавала ААН як міжнародную сістэму раманізацыі беларускіх геаграфічных назваў. адрозніваецца ад класічнай лацінкі перадачай л: заўсёды l, а перад ь — ĺ; літары ł няма.
у 2023 годзе інструкцыю 2000 года скасавалі і зацвердзілі новую, без дыякрытыкі: ш — sh, ч — ch, ж — zh, г — g, х — h, ў — w, мяккі знак апускаецца. стыль geo-2023 у канвертары паўтарае гэтыя правілы.
| кірыліца | lacinka | geo-2000 | geo-2023 |
|---|---|---|---|
| Шчучыншчына | Ščučynščyna | Ščučynščyna | Shchuchynshchyna |
| Беларусь | Biełaruś | Bielaruś | Bielarus |
| Гомель | Homiel | Homieĺ | Gomiel |
| Ляхавічы | Lachavičy | Liachavičy | Liahavichy |
| Жодзіна | Žodzina | Žodzina | Zhodzina |
| Свіслач | Svisłač | Svislač | Svislach |
| Ельск | Jelsk | Jeĺsk | Jelsk |
| Ганцавічы | Hancavičy | Hancavičy | Gancavichy |
| Ўладзімір | Ŭładzimir | Ŭladzimir | Wladzimir |
так літары перадае bel-lat. для е, ё, ю, я паказаны два варыянты: пасля зычнай і ў пачатку слова / пасля галоснай, ь ці апострафа. мяккі знак і апостраф асобна не перадаюцца.
| кірыліца | lacinka | geo-2000 | geo-2023 | заўвага |
|---|---|---|---|---|
| а | a | a | a | |
| б | b | b | b | |
| в | v | v | v | |
| г | h | h | g | Гомель: Homiel / Gomiel |
| ґ | g | g | g | выбухное г |
| д | d | d | d | |
| е | ie / je | ie / je | ie / je | лес: les (lacinka) / lies; Ельск: Jelsk |
| ё | io / jo | io / jo | io / jo | Лёс: Los (lacinka) / Lios |
| ж | ž | ž | zh | |
| з | z / ź | z / ź | z | ź перад ь |
| і | i | i | i | |
| й | j | j | j | |
| к | k | k | k | |
| л | ł / l | l / ĺ | l | lacinka: l перад е ё і ю я ь; geo-2000: ĺ перад ь |
| м | m | m | m | |
| н | n / ń | n / ń | n | ń перад ь: пень — pień |
| о | o | o | o | |
| п | p | p | p | |
| р | r | r | r | |
| с | s / ś | s / ś | s | ś перад ь: Беларусь — Biełaruś |
| т | t | t | t | |
| у | u | u | u | |
| ў | ŭ | ŭ | w | |
| ф | f | f | f | |
| х | ch | ch | h | |
| ц | c / ć | c / ć | c | ć перад ь |
| ч | č | č | ch | |
| ш | š | š | sh | |
| ы | y | y | y | |
| ь | — | — | — | змякчае папярэднюю літару |
| э | e | e | e | |
| ю | iu / ju | iu / ju | iu / ju | Юля: Jula (lacinka) / Julia |
| я | ia / ja | ia / ja | ia / ja | мяч: miač; яма: jama |
| ’ | — | — | — | з’езд: zjezd |
той самы рухавік даступны як http api: адзін POST з json, у адказе — result. дакументацыя swagger — на /bel-lat/docs, код і бібліятэка для python — на github.com/Kickoman/bel-lat.
# транслітарацыя праз api $ curl -X POST https://www.kanstancin.net/bel-lat/translate \ -H 'Content-Type: application/json' \ -d '{"text": "Шчучыншчына", "style": "geo-2000"}' {"result": "Ščučynščyna"} # тое ж з python $ pip install git+https://github.com/Kickoman/bel-lat >>> from bel_lat import translate >>> translate("Лацінка", style="lacinka") 'Łacinka'